Safranbolu
Evleri 2 :
Ticaret
bölgesi şehrin merkezinde, pazarlar bu bölgenin hemen çevresinde,
çevreyi kirletici etkisi olan demircilik, bakırcılık ve dericilik
gibi üretim alanları ise daha alt ve kenar kısımlardadır.
Ayrı ayrı kurulan tahıl pazarı, sebze pazarı, hayvan pazarı
ve odun pazarında malını paraya çeviren yöre halkı bu pazarların
çok yakınında bulunan ve tamamen lonca düzeni ile örgütlenen
Yemeniciler, Semerciler,Saraçlar, Manifaturacılar, Demirciler
ve Bakırcılar Çarşıları'ndan alışverişlerini yapıp ihtiyaçlarını
karşılarlar.
Şehrin ortasında bulunan meydana yönelik yollar ve sokaklar tamamen taş kaplıdır.
Anıt eserlerin avluları ve meydanlar da taş kaplıdır. Mevcut taş kaplama tarzı
rutubeti en aza indiren, sel sularına karşı dayanıklı ve ağaç köklerinin yeterli
su almasına uygun yapıdadır. Evlerin yerleştirilmesinde iklim gerekleri kadar
evin oluşturacağı görünüm ve göreceği manzara da dikkate alınmıştır. Bir ev penceresinden,
avlu dış kapısından ya da iki evin arasından görülecek manzara kesinlikle bir
bütündür. İlk bakışta gözden kaçabilecek olan bu titizlik şehirin ve yapıların
tümüne egemendir.
Şehrin genel yapısından Safranbolu evlerine doğru gidildikçe bu evlerin büyük
bir kültür birikiminin, maddi zenginliğin ve yüksek düzeyde ustalığın ürünü olduğu
görülmektedir. Çelik Gülersoy'un ifade ettiği gibi Safranbolu'da hiçbir ev derme
çatma bir kulübe tarzında değildir. Tüm evler bahçe içinde, çoğunlukla üç katlı,
6-8 odalı, geniş hacimli insan ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanmış ve estetikle
biçimlendirilmiş büyük konaklardır.
Safranbolu evinin boyutu ve biçimini belirleyen üç temel unsurdan söz edilebilir:
Çok nüfuslu büyük aile yapısı, yağışlı iklim, kültürel ve maddi zenginlik.
Bir ailede karı kocanın normal olarak iki ya da üç çocuğu vardır. Erkek evlat
evlendirilince ona ayrı bir ev açılmaz, gelin aynı eve getirilir. Amcalar, teyzeler,
halalar ve torunların da dahil olduğu aile hep birlikte bir evde yaşarlar. Evin
kadınına işlerde yardım etmek amacıyla evlerin çoğunda evlatlık kız bulunur.
Daha çok muhtaç durumdaki köylü ailelerinden ve küçük yaşta alınan evlatlık tamamen
aileden biri gibi muamele görür. Evlatlık evin kızı gibi evlendirilir ve ardından
yeni bir evlatlık bulunur. Erkek evlatların evden ayrılması daha çok ekonomik
yönden yeterli ve güçlü hale gelmeleriyle mümkün olur.>>> Devamı
<< 1.
sayfaya geri dön