|
|
Safranbolu
Evleri 1 :
Safranbolu'yu
ülkemizde ve dünyada ön plana çıkaran en önemli unsur geleneksel
Türk mimarisi tarzındaki Safranbolu evleridir. Bu evler bir
yandan kentsel konumlarıyla diğer yandan mimarileriyle dikkate
değerdirler. Başka bir anlatımla Safranbolu Evleri yüzlerce
yıllık bir süreçte oluşan Türk kent kültürünün günümüzde
yaşamaya devam eden en önemli yapı taşlarıdır. Bu nedenle
Safranbolu evleri hakkında yeterli bilgi sahibi olabilmek
için, yörenin ikliminden başlayarak kültürü, aile yapısı,
ekonomisi ve gelenekleri hakkında bilgi edinmek gerekir.
İlçe merkezinde 18 ve 19.yy. ile 20.yy. başlarında yapılmış yaklaşık 2000 geleneksel
Türk evi bulunmaktadır. Bu eserlerin 800 kadarı yasal koruma altındadır.
Evler Safranbolu'nun iki ayrı kesiminde gruplanmış durumdadır. Birincisi "Şehir" diye
bilinen ve kışlık olarak kullanılan kesim, ikincisi "Bağlar" diye bilinen ve
yazlık olarak kullanılan kesim. Şehir, yönetim merkezinin bulunduğu Kale, alışveriş
merkezinin bulunduğu Çarşı, evlerin bulunduğu Akçasu, Gümüş, Musalla, Kıranköy
ve Tabakhane semtlerinden oluşmaktadır. Bu kesim, iklimin olumsuz etkilerine
karşı korunmuş, alçak rakımlı iki vadinin içindedir. Burada evler birbirine yakın,
sokaklar dardır. Bağlar birkaçyüz metre daha yüksekte, hava akımlarına açık ve
daha geniş araziler üzerindedir. Hemen hemen herkesin bir kışlık bir de yazlık
evi vardır. Yöre halkı kışın şehirdeki evinde yaşar ve yazın havaların ısınmasıyla
Bağlardaki yazlık evine göçer. Ancak "Çarşı"da üretim ve ticaret hayatı yazın
da aynen sürer.
Safranbolu'da şehrin oluşumunda hem fonksiyonellik ön planda tutulmuş, hem de
estetik kaygılar hiçbir şekilde terk edilmemiştir.Fonksiyonellik yönünden konutlarla-kamu
binalarının, pazarlarla-çarşıların yerleşim düzeni, yol-sokak-meydan yapısı örnek
gösterilebilir.
Tüm evler kendilerine göre daha merkezi konumdaki kamu binalarına, dini yapılara
ve anıt eserlere dönüktür. Hangi evden bakılırsa bakılsın manzara kapanmaz. Evlerin
yakın plan cepheleri kör, uzak plan cepheleri açık ve birbirlerini izleyecek
konumdadır. >>> Devamı |
|
|
